फलटण तालुक्यात पावसाची दडी; आडसाली ऊस लागवडीला ब्रेक
ड्रिप आणि टंचाईवर धरणाचाच दिलासा
दैनिक स्थैर्य | दि. २४ जुलै २०२६ | राजाळे | सुजित निंबाळकर |
चालू हंगामात फलटण तालुक्यात अद्याप म्हणावा तसा जोरदार पाऊस झालेला नाही. दरवर्षी या काळात शिवार पावसाच्या पाण्याने फुलून जातात आणि शेतकरी वर्ग मोठ्या उत्साहाने आडसाली ऊस लागवडीच्या कामात व्यस्त असतो. मात्र, पावसाच्या दडीमुळे यंदा आडसाली लागवडीचा वेग चांगलाच मंदावला असून शेतकरी चिंतातुर झाला आहे.
ड्रिप (ठिबक) पर्याय आणि अनुदान योजना : शेतकर्यांसाठी संजीवनी
कमी पाण्यात पिकांचे उत्पन्न टिकवून ठेवण्यासाठी आता ठिबक सिंचन हाच सर्वात प्रभावी पर्याय ठरत आहे. पारंपरिक पद्धतीने पाणी देण्याऐवजी ड्रिपचा वापर केल्यास पाण्याचा प्रत्येक थेंब थेट पिकाच्या मुळांशी पोहोचतो, ज्यामुळे ५०% पर्यंत पाण्याची बचत होते आणि आडसाली उसाची लागवडही वेळेत उरकणे शक्य होते.
शासन अनुदान योजना (मुख्यमंत्री शाश्वत सिंचन योजना) :
अल्प व अल्पभूधारक शेतकरी : ठिबक संचासाठी ८०% पर्यंत अनुदान उपलब्ध आहे.
इतर शेतकरी : ७५% पर्यंत अनुदान दिले जाते.
अर्ज कसा करावा?
शेतकर्यांनी तात्काळ ‘महाडीबीटी’ पोर्टलवर जाऊन ‘सिंचन साधने व सुविधा’ या घटकांतर्गत ड्रिप अनुदानासाठी ऑनलाईन अर्ज करावा. यामुळे पाण्याच्या तुटवड्यावर मात करून कमी खर्चात ऊस लागवड गतीने करता येईल.
फलटणसाठी कोणते धरण आणि सध्याची पाणीस्थिती?
फलटण तालुक्याची शेती ही प्रामुख्याने वीर धरण आणि धोम-बलकवडी प्रकल्पावर अवलंबून आहे. नीरा उजवा कालव्याद्वारे वीर धरणाचे पाणी थेट फलटणच्या शेतात पोहोचते आणि तालुक्याची तहान भागवते.
धरणातील सध्याचा पाणीसाठा (अंदाजे माहिती) :
वीर धरण : मुख्य धरणांच्या पाणलोट क्षेत्रात (पश्चिम भागात) झालेल्या पावसामुळे वीर धरणातील साठ्यात वाढ होत आहे. सध्या हे धरण चांगल्या क्षमतेने (अंदाजे ७०% ते ८०% हून अधिक) भरले आहे.
इतर धरणे (भाटघर, नीरा देवघर) : नीरा खोर्यातील वरच्या धरणांमध्येही मुबलक पाणीसाठा जमा होत आहे.
दिलासादायक बाब : जरी तालुक्यात स्थानिक पाऊस कमी असला, तरी नीरा खोर्यातील धरणांमध्ये समाधानकारक पाणीसाठा असल्याने नीरा उजवा कालव्याद्वारे शेतीसाठी आवर्तन मिळण्याचा मार्ग सुकर झाला आहे.
सातारा जिल्ह्यातील नीरा नदीच्या खोर्यात वसलेला फलटण तालुका हा पश्चिम महाराष्ट्रातील प्रमुख ‘साखरपट्टा’ म्हणून ओळखला जातो. नीरा उजवा कालवा आणि वीर धरणाच्या उपलब्ध पाण्यामुळे या तालुक्यात दरवर्षी उसाचे विक्रमी क्षेत्र पाहायला मिळते. याच उसाच्या पिकावर तालुक्यातील चार प्रमुख साखर कारखान्यांची धुरा आणि संपूर्ण परिसराचे अर्थकारण अवलंबून आहे.
