आधुनिक युगातही टिकून आहे पारंपरिक नातं! राजाळे गावातील पोपटराव निंबाळकरांचा ‘सर्जा-राजा’
गेल्या ३० वर्षांपासून बळीराजाच्या सेवेत तत्पर
दैनिक स्थैर्य | दि. २७ जुलै २०२६ | राजाळे | सुजित निंबाळकर | बेंदूर विशेष |
आजच्या गतिमान आणि आधुनिक युगात शेतीचे स्वरूप पूर्णपणे बदलून गेले आहे. ट्रॅक्टर, हार्वेस्टर आणि विविध आधुनिक यंत्रांमुळे शेतातील कामे वेगात होत असली, तरी पारंपरिक पद्धती आणि बैलांशी असलेले शेतकर्यांचे अतूट नाते आजही काही ठिकाणी तितक्याच श्रद्धेने टिकून आहे. याचे एक उत्तम आणि जिवंत उदाहरण म्हणजे राजाळे येथील पोपटराव काशिनाथ निंबाळकरदादा आणि त्यांची गेल्या ३० वर्षांपासून अविरत सेवा करणारी ‘सर्जा-राजा’ची जोडी!
आज संपूर्ण ग्रामीण भागात बेंदूर (पोळा) हा सण मोठ्या उत्साहात साजरा होत आहे. वर्षभर शेतात राबणार्या मुक्या जनावरांबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा हा पवित्र दिवस. अशा या सणाच्या पार्श्वभूमीवर, राजाळे गावात पोपटराव दादांचा ‘सर्जा-राजा’ हा अवघ्या परिसराच्या कौतुकाचा आणि आदरयुक्त आकर्षणाचा केंद्रबिंदू ठरला आहे.
३० वर्षांची अखंड निष्ठा आणि साथ
गेल्या तीन दशकांपासून (३० वर्षे) सर्जा-राजाची ही जोडी राजाळे शिवारात पेरणी, नांगरणी, कोळपणी असो वा इतर कोणतीही मशागत, अत्यंत प्रामाणिकपणे करत आहे. काळाच्या ओघात अनेक गोष्टी बदलल्या, शेतात ट्रॅक्टर आले; पण पोपटराव दादांनी आपल्या या जीवाभावाच्या सर्जा-राजाला कधीच दूर केले नाही. जितक्या प्रेमाने दादांनी या जोडीचा सांभाळ केला, तितक्याच निष्ठेने या सर्जा-राजानेही दादांच्या पाठीशी ठाम उभे राहून राजाळे गावच्या मातीत घाम गाळला आहे.
आधुनिकतेला परंपरेची झालर
आजच्या आधुनिक युगात जिथे बैलांची जागा यंत्रांनी घेतली आहे, तिथे राजाळे गावातील सर्जा-राजाची ही सेवा म्हणजे जुन्या आणि सोन्यासारख्या परंपरेची साक्ष देणारी गोष्ट आहे. पोपटराव काशिनाथ निंबाळकर दादा यांनी जपलेली ही निष्ठा आजच्या तरुण पिढीसाठी एक मोठा आदर्श ठरत आहे. शेती केवळ यंत्रांवर चालत नाही, तर ती मातीशी आणि प्राण्यांशी असलेल्या विश्वासाच्या नात्यावर चालते, हेच यातून सिद्ध होते.
बेंदूर सणाच्या निमित्ताने आज राजाळे गावात या सर्जा-राजाला छान आंघोळ घालून, पाठीवर झुली, शिंगांना रंग आणि बाशिंग बांधून मोठ्या थाटामाटात सजवले जाईल.
तब्बल ३० वर्षे बळीराजाची अविरत सेवा करणार्या या सर्जा-राजाला आणि त्यांना जीवापाड जपणारे पोपटराव काशिनाथ निंबाळकर दादा यांना बेंदूर सणाच्या मनःपूर्वक शुभेच्छा!
