ऋषी पंचमीचे व्रत आणि पूजा मुहूर्त; जाणून घ्या सात ऋषींची पूजा आणि ५ ऋषींची भाजी बनवण्याची सोपी पद्धत
थेट WhatsApp वर मिळवा
भाद्रपद शुद्ध पंचमीला पाळल्या जाणाऱ्या ऋषी पंचमीच्या व्रताचे महत्त्व, पूजेचा शुभ मुहूर्त, कथा आणि ऋषींची भाजी बनवण्याच्या पद्धतीची सविस्तर माहिती.
स्थैर्य, सातारा, दि. १५ सप्टेंबर : भाद्रपद महिन्यातील गणेश चतुर्थीच्या दुसऱ्या दिवशी म्हणजेच भाद्रपद शुद्ध पंचमीला ऋषी पंचमीचे व्रत अत्यंत श्रद्धेने पाळले जाते. धार्मिक मान्यतेनुसार, या दिवशी कश्यप, अत्री, भरद्वाज, विश्वामित्र, गौतम, जमदग्नी आणि वशिष्ठ या सप्तर्षींची पूजा करण्याची परंपरा आहे. अज्ञाताने किंवा नकळत घडलेल्या चुकांचे प्रायश्चित्त करण्यासाठी आणि सप्तर्षींचे आशीर्वाद मिळवण्यासाठी हे व्रत विशेष मानले जाते.
व्रताचे महत्त्व आणि पूजा विधी
ऋषी पंचमीच्या दिवशी सकाळी स्नान करून स्वच्छ वस्त्रे परिधान केली जातात. घरातील पूजेच्या ठिकाणी सप्तर्षींची स्थापना करून त्यांची सोपचार पूजा केली जाते. या दिवशी महिला आणि भाविक उपवास ठेवतात. पूजेच्या वेळी कश्यपादी सात ऋषी आणि अरुंधती यांची मानसपूजा करून त्यांना फळे व नैवेद्य अर्पण केला जातो. या व्रतामुळे घरातील नकारात्मक ऊर्जा दूर होऊन सुख-समृद्धी आणि शांती लाभते, अशी धार्मिक धारणा आहे.
विशेष ऋषींची भाजी आणि नैवेद्य
ऋषी पंचमीच्या दिवशी बैलांच्या कष्टाचे कोणतेही अन्न न खाण्याची परंपरा आहे. त्यामुळे या दिवशी मुख्यत्वे हाताने किंवा कुदळीने उकरलेल्या ५ ते ७ प्रकारच्या रानभाज्या एकत्र करून ‘ऋषींची भाजी’ बनवली जाते. यामध्ये लाल माठ, वांगी, भेंडी, अळूची पाने, चवळी, भोपळा आणि कंदांचा समावेश असतो. अत्यंत साध्या आणि सात्विक पद्धतीने तयार केलेल्या या भाजीचा सप्तर्षींना नैवेद्य दाखवून व्रताची पूर्तता केली जाते.
