नीरा खोऱ्यातील धरणांत केवळ १४.६१ टक्के पाणीसाठा शिल्लक; मान्सूनची केरळ, कर्नाटकात धडक, बळीराजाचे डोळे आभाळाकडे!

यंदा कमी पावसाचा हवामान तज्ज्ञांचा अंदाज; पाणीपातळी वेगाने घटत असल्याने दमदार पावसाची प्रतीक्षा.

स्थैर्य, फलटण, दि. ५ जून : कालच मान्सूनने केरळ, कर्नाटक व गोव्यात जोरदार एन्ट्री केली आहे. मात्र, यंदाच्या वर्षी नेहमीच्या तुलनेत कमी पाऊस पडणार असल्याचा अंदाज अनेक हवामान तज्ज्ञांनी वर्तवल्याने बळीराजाची चिंता वाढली आहे. उन्हाचा कडाका आणि पाण्याचा वाढता वापर यामुळे नीरा प्रणालीतील धरणांच्या पाणीपातळीत झपाट्याने घट होत असून, ५ जून २०२६ च्या ताज्या अहवालानुसार नीरा खोऱ्यातील चार प्रमुख धरणांमध्ये आता केवळ ७.०६ टीएमसी (१४.६१ टक्के) उपयुक्त पाणीसाठा शिल्लक राहिला आहे. आता शेतकरी मोठ्या आशेने महाराष्ट्रात मान्सून दाखल होण्याची वाट पाहत आहेत.

आजची धरणनिहाय पाणी पातळी (५ जून २०२६)

नीरा उजवा कालवा विभाग, फलटण यांच्या वतीने प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या आकडेवारीनुसार, ४८.३३ टीएमसी एकूण उपयुक्त साठवण क्षमता असलेल्या नीरा प्रणालीतील धरणांची सद्यस्थिती खालीलप्रमाणे आहे:

• भाटघर: १.८७ टीएमसी (७.९६ टक्के)

• वीर: २.७९ टीएमसी (२९.६५ टक्के)

• नीरा देवघर: १.६९ टीएमसी (१४.४१ टक्के)

• गुंजवणी: ०.७१ टीएमसी (१९.२४ टक्के)

• एकूण उपयुक्त साठा: ७.०६ टीएमसी (१४.६१ टक्के)

गतवर्षाच्या तुलनेत पाणीसाठा कमी

गेल्या वर्षी ५ जून २०२५ रोजी नीरा खोऱ्यातील धरणांमध्ये एकूण ७.५१ टीएमसी (१५.५४ टक्के) उपयुक्त पाणीसाठा उपलब्ध होता. यंदाच्या वाढत्या उष्म्याने पाण्याचे बाष्पीभवन आणि वापर वाढल्याने, गतवर्षाच्या तुलनेत यंदा धरणांमध्ये ०.४५ टीएमसीने पाणीसाठा कमी आहे.

कालव्यांतून विसर्ग सुरूच

शेती व पिण्याच्या पाण्यासाठी सध्या कालव्यांतून आवर्तन सुरू आहे. नीरा उजवा कालव्यातून १५५० क्युसेक्स वेगाने विसर्ग सुरू असून, १ मार्चपासून आजअखेर १२.२१ टीएमसी पाण्याचा वापर झाला आहे. तर नीरा डाव्या कालव्यातून ८२७ क्युसेक्स वेगाने विसर्ग सुरू असून आतापर्यंत ६.७७ टीएमसी पाणी सोडण्यात आले आहे. याशिवाय वीजनिर्मितीसाठी नीरा देवघरमधून १२०० क्युसेक्स आणि गुंजवणी धरणातून १३० क्युसेक्स पाण्याचा विसर्ग सुरू आहे. तसेच तिसंगी तलावात १४८ द.ल.घ.फू. (१७.१३%) आणि म्हसवड तलावात १८४ द.ल.घ.फू. (११.२७%) साठा उपलब्ध आहे.

शेतकऱ्यांचे डोळे मान्सूनकडे

यंदा हवामान बदलांमुळे पावसाचे प्रमाण कमी राहण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. अशा परिस्थितीत धरणांमधील पाणीसाठा झपाट्याने कमी होत असल्याने चिंतेचे वातावरण आहे. शेतीची पूर्वमशागत करून पेरणीसाठी सज्ज असलेला शेतकरी आता मान्सूनची आतुरतेने वाट पाहत असून, येत्या काही दिवसांत नीरा खोऱ्यात दमदार पाऊस पडावा, अशीच अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.