
स्थैर्य, सातारा, दि. २१ जून : सातारा जिल्ह्यातील धरणांमधील पाणीसाठा नीचांकी पातळीवर गेल्याने धरणे उघडी पडली आहेत. या भीषण टंचाईच्या परिस्थितीत प्रशासनाने तातडीने लोकसहभागातून धरणांतील गाळ काढण्याचे काम हाती घ्यावे, अशी अत्यंत महत्त्वाची मागणी आणि सूचना खासदार श्रीमंत छ. उदयनराजे भोसले यांनी पाटबंधारे प्रशासन आणि राज्य शासनाकडे केली आहे.
सद्यस्थिती आणि पाणीटंचाईचे गांभीर्य:
-
चिंताजनक पाणीसाठा: जिल्ह्यातील मोठे, मध्यम आणि लघु अशा एकूण ४४ धरण प्रकल्पांमध्ये मिळून सध्या केवळ १५ टक्के (सुमारे २० टीएमसी) पाणीसाठा शिल्लक राहिला आहे.
-
कोयना धरण तळाला: ‘महाराष्ट्राची भाग्यलक्ष्मी’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या कोयना धरणाचा पाणीसाठा अवघ्या ८ टक्क्यांवर आला आहे, ज्यामुळे सिंचन आणि वीजनिर्मितीचा मोठा प्रश्न उद्भवणार आहे.
-
भयानक दुष्काळाची छाया: जून महिना संपत आला तरी पावसाने ओढ दिली असून ‘अल-निनो’च्या प्रभावामुळे पर्जन्यमान सरासरीपेक्षा कमी राहण्याचा अंदाज आहे. ही परिस्थिती १९७२ च्या दुष्काळापेक्षाही भयावह असू शकते, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.
खासदार उदयनराजे यांच्या प्रमुख सूचना आणि उपाययोजना:
-
लोकसहभागातून गाळ काढणे: अनेक वर्षांपासून धरणांतील गाळ न काढल्याने साठवण क्षमता आकसली आहे. आता धरणे उघडी पडून जुने अवशेष दिसत असल्याने, भविष्यातील पाणीसाठा वाढवण्यासाठी गाळ काढण्याची हीच योग्य वेळ आहे.
-
शेतकऱ्यांना गाळ नेण्याची मुभा: एकाच वेळी सर्व ठिकाणचा गाळ काढण्यासाठी शासनाने लोकसहभागाची हाक द्यावी. स्थानिक शेतकरी आणि ग्रामस्थांना त्यांच्या शेतीच्या उपयोगासाठी हा गाळ मोफत काढून नेण्याची पूर्ण परवानगी द्यावी. यामुळे स्थानिकांना रोजगार मिळेल आणि धरणाची खोलीही वाढेल.
-
सूक्ष्म नियोजन: प्रशासनाने गाळ काढण्याच्या कामाचे आणि पिण्याच्या पाण्याचे सूक्ष्म नियोजन करावे. तसेच, नागरिकांनीही पाण्याचा अत्यंत काटकसरीने वापर करणे आता काळाची गरज बनली आहे.
पाण्याचे हे संकट मोठे असले तरी प्रबळ इच्छाशक्ती आणि योग्य उपाययोजनांच्या माध्यमातून त्यावर मात करता येईल. यासाठी प्रशासनाने तत्काळ ठोस कार्यवाही सुरू करावी, असे स्पष्ट निर्देश खासदार उदयनराजे भोसले यांनी दिले आहेत.
