कोयना धरणाची वीजनिर्मिती ठप्प होण्याच्या मार्गावर; पाणीवाटपाबाबत लवादाचा निर्णय दोन दिवसांत अपेक्षित
कोयना धरणातील पाणीसाठा अत्यंत वेगाने कमी होत असल्याने वीजनिर्मितीवर मोठे संकट ओढवले आहे. सध्या धरणात केवळ १६ टीएमसी पाणीसाठा शिल्लक असून, वीज आणि सिंचनासाठी पाणीवाटपाबाबत लवादाकडून पुढील दोन दिवसांत महत्त्वाचा निर्णय अपेक्षित आहे. वीजनिर्मिती घटल्यास राज्यात भारनियमनाचे मोठे संकट निर्माण होण्याची शक्यता आहे.
स्थैर्य, सातारा, दि. ३० : कोयना धरणातील पाणीसाठा अक्षरशः संपुष्टात आल्याने परिस्थिती अत्यंत गंभीर झाली आहे. पाण्याचा मोठा ठणठणाट असल्याने पश्चिमेकडील जलविद्युत प्रकल्पावर मर्यादा येण्याची शक्यता असून कोयनेची वीजनिर्मिती आता पूर्णपणे ठप्प होण्याच्या उंबरठ्यावर येऊन ठेपली आहे.
लवादाचा निर्णय ठरणार निर्णायक:
वीजनिर्मिती आणि सिंचन या दोन्हींसाठी पाण्याचे वाटप कसे करायचे, याबाबत लवादाकडून पुढील दोन दिवसांत महत्त्वाचा निर्णय होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे आगामी ४८ तास राज्याच्या वीज आणि पाणी नियोजनासाठी अत्यंत निर्णायक ठरणार आहेत.
सिंचन विरुद्ध वीजनिर्मिती असे दुहेरी संकट:
-
सध्या कोयना धरणात केवळ १६ टीएमसी पाणीसाठा शिल्लक आहे.
-
पूर्वेकडील शेतीसाठी सिंचनाचे पाणी देणे अपरिहार्य आहे, तर दुसरीकडे राज्याला अंधारातून वाचवण्यासाठी वीजनिर्मितीसाठीही पाण्याची मोठी गरज आहे.
-
यामुळे सिंचन विरुद्ध वीजनिर्मिती असा संघर्ष तीव्र झाला आहे. सिंचनाला प्राधान्य दिल्यास वीजनिर्मिती आणखी घटेल, आणि वीजनिर्मितीला प्राधान्य दिल्यास शेतीवर मोठा परिणाम होईल, अशा दुहेरी संकटात प्रशासन सापडले आहे.
आतापर्यंतची वीजनिर्मिती:
पाण्याअभावी वीजनिर्मितीवर मर्यादा आल्या असल्या, तरी पश्चिमेकडील वीज प्रकल्पातून आतापर्यंत ३२७०.६३४ दशलक्ष युनिट एवढी वीजनिर्मिती करण्यात आली आहे. मात्र, साठा आटल्याने पुढील वीजनिर्मितीवर मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
राज्यावर भारनियमनाचे सावट:
कोयना प्रकल्पातील वीजनिर्मिती घटल्याचा परिणाम संपूर्ण राज्यभर जाणवू लागणार असून, भारनियमन वाढण्याचे स्पष्ट संकेत मिळत आहेत. ग्रामीण भागात भारनियमन वाढण्याची, शहरांमध्ये वीज कपातीची आणि याचा उद्योगांवरही मोठा परिणाम होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. आता केवळ मान्सून वेळेत आणि जोरदार बरसल्यासच या पाणी व वीज संकटातून दिलासा मिळू शकतो.
