
थेट WhatsApp वर मिळवा
कार्तिक शुद्ध द्वितीयेला साजरा केला जाणारा भाऊबीज हा सण भावा-बहिणीच्या अतूट नात्याचे प्रतीक मानला जातो. या दिवशी ओवाळणीचे ताट आणि विधींमागे धार्मिक महत्त्व दडले आहे.
स्थैर्य,सातारा, दि. ११ नोव्हेंबर : दीपावलीच्या दीपोत्सवाचा अंतिम टप्पा मानल्या जाणाऱ्या भाऊबीजेच्या सणाला हिंदू धर्मपरंपरेत विशेष स्थान आहे. या दिवशी बहीण भावाला ओवाळून त्याच्या दीर्घायुष्यासाठी आणि सुख-समृद्धीसाठी प्रार्थना करते, तर भाऊ बहिणीला भेटवस्तू देऊन तिच्या रक्षणाचे वचन देतो. या उत्सवामागे यमराज-यमुना तसेच भगवान श्रीकृष्ण आणि सुभद्रा यांच्या पौराणिक कथा जोडलेल्या आहेत.
यमराज-यमुना आणि श्रीकृष्ण-सुभद्रेची आख्यायिका
पौराणिक कथेनुसार, सूर्यपुत्र यमराजाने कार्तिक शुद्ध द्वितीयेला बहीण यमुनेच्या घरी भेट दिली होती. यमुनेने आपुलकीने ओवाळून यमराजाचे आदरातिथ्य केले. यामुळे प्रसन्न होऊन यमराजाने वरदान दिले की, या दिवशी जी बहीण भावाला ओवाळेल तिच्या भावाला यमभय राहणार नाही. म्हणूनच या दिवसाला ‘यमद्वितीया’ म्हणतात. दुसऱ्या कथेनुसार, नरकासुराचा वध करून परतलेल्या भगवान श्रीकृष्णाचे त्यांची बहीण सुभद्रेने विजय टिळक लावून आणि ओवाळून स्वागत केले होते.
ओवाळणीच्या ताटातील नाणी आणि धार्मिक महत्त्व
आरती किंवा औक्षणाच्या ताटात पैसे ठेवण्याच्या प्रथेला केवळ व्यवहाराचे रूप नसून त्यात कृतज्ञता आणि दानधर्माची भावना दडलेली आहे. भारतीय संस्कृतीत धन हे लक्ष्मी आणि समृद्धीचे प्रतीक मानले जाते. ओवाळणीच्या वेळी ताटात अर्पण केलेले पैसे हे ईश्वराप्रती कृतज्ञता व्यक्त करणे आणि त्यागवृत्ती जोपासण्याचे संकेत देतात.





