फलटणमध्ये शेतकरी दिन; विठ्ठलराव विखे पाटील यांच्या सहकार चळवळीसह फलटणच्या कृषी वारशाला उजाळा

पद्मश्री डॉ. विठ्ठलराव विखे पाटील यांच्या जयंतीनिमित्त फलटणच्या कृषी व उद्यानविद्या महाविद्यालयात शेतकरी दिन साजरा करण्यात आला. सहकार, सिंचन, ऊस संशोधन, कृषी यांत्रिकीकरण आणि शिक्षणाच्या माध्यमातून महाराष्ट्राच्या कृषी क्षेत्राला मिळालेल्या गतीचा यावेळी आढावा घेण्यात आला.

स्थैर्य, फलटण, दि. 28 ऑगस्ट : पद्मश्री डॉ. विठ्ठलराव विखे पाटील यांच्या जयंतीनिमित्त श्रीमंत शिवाजीराजे उद्यानविद्या महाविद्यालय आणि कृषी महाविद्यालय, फलटण येथे शेतकरी दिन साजरा करण्यात आला. महाराष्ट्राच्या कृषी विकासात सहकार चळवळ, सिंचन, संशोधन, कृषी शिक्षण आणि यांत्रिकीकरणाने बजावलेल्या भूमिकेची माहिती यावेळी विद्यार्थ्यांना देण्यात आली.

विठ्ठलराव विखे पाटील यांच्या कार्याचा आढावा

उद्यानविद्या विभागाचे सहायक प्राध्यापक प्रा. ए. डी. पाटील यांनी ‘पद्मश्री डॉ. विठ्ठलराव विखे पाटील यांचे महाराष्ट्रातील शेतीसाठी योगदान’ या विषयावर मार्गदर्शन केले. विखे पाटील यांनी सहकाराच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांना संघटित करण्यासाठी केलेल्या कार्याची माहिती त्यांनी दिली.

आशिया खंडातील पहिल्या सहकारी साखर कारखान्याची स्थापना आणि महाराष्ट्रातील सहकार चळवळीतील त्यांच्या योगदानाचा यावेळी उल्लेख करण्यात आला. विखे पाटील यांचा जन्मदिन महाराष्ट्रात शेतकरी दिन म्हणून साजरा करण्यात येत असल्याची माहितीही प्रा. पाटील यांनी दिली.

फलटण संस्थानच्या कृषी कार्याला उजाळा

श्रीमंत शिवाजीराजे उद्यानविद्या महाविद्यालयाचे प्राचार्य डॉ. एस. डी. निंबाळकर यांनी फलटण संस्थानातील शेतीच्या विकासासाठी श्रीमंत मालोजीराजे यांनी केलेल्या कार्याचा आढावा घेतला.

फलटण संस्थानात शेतीच्या प्रगतीसाठी बीज पैदास केंद्राची स्थापना, जलसिंचनाच्या सुविधा आणि नियोजनबद्ध शेतीला चालना देण्यात आल्याचे त्यांनी सांगितले. पिंपळवाडी येथे आशियातील पहिला खासगी साखर कारखाना उभारण्याच्या उपक्रमाचाही त्यांनी उल्लेख केला.

पाडेगाव येथील ऊस संशोधन केंद्रासाठी श्रीमंत मालोजीराजे यांनी फलटण संस्थानातील जमीन दिल्याची माहितीही डॉ. निंबाळकर यांनी दिली. कृषी यांत्रिकीकरणाच्या दिशेने फलटण संस्थानाने पुढाकार घेतला आणि आशिया खंडातील पहिला ट्रॅक्टर संस्थानात वितरित करण्यात आल्याचा संदर्भही त्यांनी यावेळी दिला.

आधुनिक तंत्रज्ञानाची शेतीला जोड आवश्यक

महाराष्ट्राच्या कृषी विकासात शेतकरी, सहकार आणि संस्थात्मक प्रयत्नांचे मोठे महत्त्व असल्याचे डॉ. निंबाळकर यांनी सांगितले. शेतकऱ्यांच्या कष्टाला आधुनिक तंत्रज्ञान, बाजारपेठ, प्रक्रिया उद्योग आणि सहकाराची जोड मिळाल्यास कृषी क्षेत्र अधिक सक्षम होऊ शकते, असे त्यांनी नमूद केले.

कृषी क्षेत्रातील ऐतिहासिक कामगिरीचा अभ्यास करताना त्यातून आधुनिक शेतीसाठी आवश्यक दिशा घेण्याची गरजही यावेळी व्यक्त करण्यात आली.

शिक्षण आणि सहकारातून ग्रामीण विकास

कृषी महाविद्यालयाचे प्राचार्य डॉ. यू. डी. चव्हाण यांनी महाराष्ट्रात शेतकरी दिन साजरा करण्यामागील पार्श्वभूमी स्पष्ट केली. पद्मश्री डॉ. विठ्ठलराव विखे पाटील यांनी सहकाराबरोबरच शिक्षण क्षेत्राच्या विकासासाठी दिलेल्या योगदानाचा त्यांनी आढावा घेतला.

ग्रामीण भागातील सर्वसामान्य शेतकरी आणि विद्यार्थ्यांना विकासाच्या मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी शिक्षण आणि सहकार या दोन्ही क्षेत्रांना विखे पाटील यांनी महत्त्व दिल्याचे डॉ. चव्हाण यांनी सांगितले.

विद्यार्थ्यांना कृषी विकासाच्या इतिहासाची ओळख

शेतकरी दिनाच्या कार्यक्रमातून विद्यार्थ्यांना महाराष्ट्राच्या कृषी विकासाचा इतिहास, सहकार चळवळ, सिंचन व्यवस्था, ऊस संशोधन, कृषी यांत्रिकीकरण आणि ग्रामीण शिक्षण या विविध विषयांची माहिती देण्यात आली.

ऐतिहासिक कृषी वारशातून प्रेरणा घेत आधुनिक तंत्रज्ञानावर आधारित शेतीकडे वाटचाल करण्याची गरज यावेळी अधोरेखित करण्यात आली. कृषी क्षेत्रातील नव्या संधींची विद्यार्थ्यांना ओळख व्हावी आणि शेतकरी केंद्रित विकासाचा दृष्टिकोन निर्माण व्हावा, या उद्देशाने कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले.

कार्यक्रमाला दोन्ही महाविद्यालयांतील प्राध्यापक, प्राध्यापकेतर कर्मचारी, विद्यार्थी आणि विद्यार्थिनी उपस्थित होते. प्रा. ए. एस. रासकर यांनी सूत्रसंचालन करून आभार मानले.

पद्मश्री डॉ. विठ्ठलराव विखे पाटील यांच्या जयंतीनिमित्त फलटणमध्ये शेतकरी दिन साजरा; सहकार, कृषी संशोधन व फलटणच्या कृषी वारशाला उजाळा.