
थेट WhatsApp वर मिळवा
कार्तिकी एकादशीच्या उपवासाने हजारो अश्वमेध यज्ञ आणि शंभर राजसूय यज्ञांचे पुण्य मिळते, अशी धार्मिक मान्यता असून या दिवशी चातुर्मासाची सांगता होते.
स्थैर्य, सातारा, दि. २१ नोव्हेंबर : वारकरी संप्रदाय आणि हिंदू धर्मात कार्तिकी एकादशीला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. या दिवशी मनोभावे उपवास आणि भगवान विष्णूंची पूजा केल्यास पापांचा नाश होऊन हजारो अश्वमेध यज्ञ आणि शंभर राजसूय यज्ञ केल्याइतके पुण्य मिळते, अशी धार्मिक मान्यता आहे. यासोबतच कार्तिकी एकादशीपासून चातुर्मासाची सांगता होऊन विवाह व इतर शुभकार्यांना सुरुवात होते.
पूजाविधी आणि उपवासाची पद्धत
कार्तिकी एकादशीला सकाळी लवकर उठून स्नान करावे आणि देवघर स्वच्छ करून भगवान विष्णू व विठ्ठल-रुक्मिणीची पूजा करावी. देवाला फुले, तुळशीपत्रे, फळे आणि नैवेद्य अर्पण करून ‘ओम नमो भगवते वासुदेवाय’ या मंत्राचा जप करावा. तसेच दिवसभर भजन, कीर्तन, हरिपाठ किंवा भगवद्गीतेचे पठण करावे. या दिवशी काही भाविक निर्जळी उपवास करतात, तर काहीजण फळे, दूध, साबुदाणा किंवा राजगिऱ्याचे फराळाचे पदार्थ सेवन करून दुसऱ्या दिवशी द्वादशीला पारणा करतात.
चातुर्मासाची सांगता आणि शुभकार्याची सुरुवात
पद्मपुराणातील प्रबोधिनी एकादशीच्या महात्म्यात या व्रताचे विशेष महत्त्व सांगितले आहे. आषाढी एकादशीला भगवान विष्णू योगनिद्रेत जातात आणि चार महिन्यांनंतर कार्तिकी एकादशीला जागे होतात, म्हणूनच या दिवसाला ‘देवउठणी’ किंवा ‘प्रबोधिनी एकादशी’ असेही म्हणतात. या दिवशी भक्तीभावाने रात्रजागरण आणि विष्णू कथा श्रवण केल्याने व्रत करणाऱ्या व्यक्तीच्या पितरांचाही उद्धार होतो, अशी श्रद्धा आहे.



