साखर उत्पादनातील फोलपणा अन् केंद्राच्या धोरणांमुळे ऊस उत्पादक संकटात
थेट WhatsApp वर मिळवा
जागतिक स्तरावर साखर उत्पादनात दुसऱ्या क्रमांकावर असलेला भारत दरडोई वापरात मात्र १३८ व्या स्थानी असून, केंद्र सरकारच्या धोरणांमुळे ऊस शेतकरी आणि साखर कारखाने आर्थिक संकटात सापडले आहेत.
स्थैर्य, सातारा, दि. ०९ नोव्हेंबर : देशभरात साखरेचे उच्चांकी उत्पादन होत असतानाही देशांतर्गत वापर आणि धोरणात्मक निर्णयांच्या अभावामुळे शेतकरी वर्गासमोर गंभीर आव्हाने निर्माण झाली आहेत. जागतिक बाजारात भारताचा साखर उत्पादनातील वाटा मोठा असला तरी दरडोई वापराचे प्रमाण अत्यंत अल्प आहे.
उत्पादन आणि वापराची तफावत
भारतात दरवर्षी सुमारे तीन कोटी टन साखरेचे उत्पादन होते आणि जागतिक साखर उत्पादनात देशाचा वाटा १६.१ टक्के इतका आहे. मात्र, उत्पादित होणारी ९० टक्के साखर देशांतर्गत बाजारातच खपवली जात असून दरडोई वापराचे प्रमाण १९.६३ किलो इतकेच आहे. ब्राझीलसह प्रमुख देशांच्या तुलनेत भारताचा दरडोई वापर खूप मागे असल्याने बाजारपेठेतील उलाढालीवर मोठा परिणाम होत आहे.
इथेनॉल बंदीचा कारखान्यांना फटका
पेट्रोलमध्ये २० टक्के इथेनॉल मिश्रणाच्या धोरणानुसार देशातील कारखान्यांनी कोट्यवधी रुपयांची गुंतवणूक करून इथेनॉल प्रकल्प उभारले होते. मात्र, यंदा साखरेपासून इथेनॉल निर्मितीवर अचानक बंदी घालण्यात आल्यामुळे कारखान्यांचे नियोजन कोलमडले आहे. गुंतवणूक करूनही उत्पादन आणि उत्पन्नाचा ताळमेळ बसत नसल्याने कारखानदार हवालदिल झाले आहेत.
रंगराजन समितीच्या शिफारशी आणि शेतकरी संघर्ष
रंगराजन समितीच्या शिफारशींनुसार साखर विक्रीतून मिळणाऱ्या नफ्याचा ठराविक वाटा शेतकऱ्यांना मिळणे अपेक्षित आहे. मात्र, साखरेच्या दरावरील सरकारी नियंत्रण आणि धोरणात्मक बदलांमुळे कारखान्यांना एफआरपी देणे कठीण होत आहे. ऊसदराचा प्रश्न अधिक गंभीर बनल्याने ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर मोठा ताण निर्माण झाला आहे.
