

स्थैर्य, सातारा, दि. १० : दुधाच्या खरेदी दरात गेल्या महिन्यापासून प्रतिलिटर एक रुपयाची घट झाल्यामुळे सातारा जिल्ह्यातील दूध उत्पादक शेतकऱ्यांना दररोज सुमारे २१ लाख रुपयांचा मोठा आर्थिक फटका बसत आहे. चारा आणि पशुखाद्य महागल्याने आणि दुधाचे दर कमी झाल्याने बळीराजासमोर जनावरे सांभाळण्याचे मोठे आव्हान उभे ठाकले आहे.
शेतकऱ्यांसमोरील प्रमुख अडचणी:
-
पाणीटंचाई आणि उन्हाळा: वाढत्या उन्हाळ्यामुळे आणि टंचाईमुळे अनेक भागात जनावरांना विकतचे पाणी आणावे लागत आहे, ज्यामुळे आर्थिक भुर्दंड वाढत आहे.
-
दुग्धोत्पादनात घट: वाढत्या तापमानाचा आणि पाणीटंचाईचा परिणाम थेट दूध उत्पादनावर झाला आहे.
-
चाराटंचाई: बाजारात कडबा आणि कडवळ यांसारखा चारा मिळणे अत्यंत कठीण झाले आहे.
पशुखाद्य व चाऱ्याचे वाढलेले दर:
| पशुखाद्य / चारा | सध्याचा दर | पूर्वीचा दर |
| सरकी ढेप | ३५०० ते ४२०० रुपये (प्रति क्विंटल) | – |
| मका | ३००० रुपये (प्रति टन) | २५०० रुपये |
| ऊस | ५००० रुपये (प्रति टन) | ३५०० ते ४००० रुपये |
| पेंडीचे पोते | १६०० रुपये | १५५० रुपये |
| सरकी पेंडीची गोणी | १९०० ते १९५० रुपये | १८०० रुपये |
उत्पादन खर्च विरूद्ध मिळणारा दर:
चारा आणि पशुखाद्याच्या वाढलेल्या दरामुळे शेतकऱ्यांना एक लिटर दूध उत्पादनासाठी सुमारे ३५ ते ३८ रुपये खर्च येत आहे. मात्र, सध्या गाईच्या दुधाला प्रतिलिटर केवळ ३७ रुपये दर मिळत आहे. खर्चाच्या तुलनेत मिळणारा दर कमी असल्याने उत्पादकांना पदरमोड करून तोटा सहन करावा लागत आहे.
सातारा जिल्ह्यातील दूध संकलनाची स्थिती:
| संकलन करणारी संस्था / प्रकार | संकलन (लिटरमध्ये) |
| खासगी संस्थांचे संकलन | २०,०२,६०० |
| सहकारी संस्थांचे संकलन | ८८,५०० |
| मल्टीस्टेट संस्थांचे संकलन | २३,००० |
| एकूण दुधाचे संकलन | २१,१४,१०० |
| दूध पावडरसाठी दिले जाणारे दूध | ३,८९,६०० |