फलटणच्या माळावर फुलणार हिरवेगार ‘नंदनवन’! १०० एकरवर फळबागांचा ‘मेगा प्रोजेक्ट’; फडणवीसांच्या आवाहनाला उद्योजकांची खंबीर साथ
फलटण तालुक्यात १०० एकर क्षेत्रावर फळबाग आणि देशी वृक्ष लागवडीचा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प हाती घेण्यात आला आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या आवाहनाला प्रतिसाद देत ‘कमिन्स इंडिया’ आणि ‘फार्मर्स फॉर फॉरेस्ट’ संस्थेने या उपक्रमासाठी पुढाकार घेतला असून, यामुळे दुष्काळी पट्ट्यातील शेतकऱ्यांचे अर्थकारण बदलणार आहे.
स्थैर्य, फलटण, दि. १२ फेब्रुवारी : वातावरणाचा लहरीपणा आणि लहरी पाऊस यामुळे हवालदिल झालेल्या फलटणच्या शेतकऱ्यांसाठी एक अत्यंत दिलासादायक आणि ‘मोठी बातमी’ समोर आली आहे. सातारा जिल्ह्यातील फलटण तालुक्यात तब्बल १०० एकर क्षेत्रावर फळबाग आणि देशी वृक्ष लागवडीचा धडाकेबाज कार्यक्रम हाती घेण्यात आला आहे. विशेष म्हणजे, राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी केलेल्या आवाहनाला साद घालत उद्योग क्षेत्रातील दिग्गज ‘कमिन्स इंडिया फाऊंडेशन’ आणि ‘फार्मर्स फॉर फॉरेस्ट’ या संस्थांनी या ‘मेगा प्रोजेक्ट’साठी आपली ताकद उभी केली आहे.
शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट करणे आणि पर्यावरणाचा समतोल राखणे, या दुहेरी उद्देशाने हा उपक्रम राबविला जात आहे. शासनाच्या विविध पर्यावरणपूरक योजनांना बळ देण्यासाठी खाजगी संस्था आता पुढे सरसावल्या आहेत. शेतकऱ्यांना केवळ पारंपरिक शेतीवर अवलंबून न ठेवता, त्यांना दीर्घकालीन आणि शाश्वत उत्पन्नाचा स्रोत निर्माण करून देणे, हे या उपक्रमाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.
काय मिळणार शेतकऱ्यांना?
या उपक्रमांतर्गत ‘कमिन्स इंडिया फाऊंडेशन’च्या आर्थिक सहकार्याने शेतकऱ्यांना मोठा आधार मिळणार आहे. यामध्ये खालील गोष्टींचा समावेश आहे:
- अनुदान तत्त्वावर दर्जेदार कलमी रोपे आणि देशी झाडांची रोपे.
- अद्ययावत ठिबक सिंचन संच.
- शास्त्रशुद्ध माती परीक्षण.
- सेंद्रिय खते आणि फळबाग लागवडीसाठी तज्ञांचे तांत्रिक मार्गदर्शन.
या संपूर्ण कार्यक्रमाची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी ‘फार्मर्स फॉर फॉरेस्ट’ ही संस्था करत आहे. यामुळे शेतकऱ्यांच्या मातीचा घाम सार्थकी लागणार असून, पडीक आणि कमी कस असलेल्या जमिनी आता फळाफुलांनी बहरणार आहेत.
कोणत्या झाडांची होणार लागवड?
फलटणच्या हवामानाला साजेशी अशी पिके यामध्ये निवडण्यात आली आहेत. यामध्ये केशर आंबा, साई सरबती लिंबू, आवळा, चिंच, कोकण बहाडोली जांभूळ, मोसंबी आणि बांबू यांसारख्या व्यापारी पिकांचा समावेश आहे. त्यासोबतच पर्यावरणाचे रक्षण करण्यासाठी अर्जुन, कांचन, कदम, भेंडी, पिंपळ, ताम्हण, बकुळ यांसारखे देशी वृक्षही लावले जाणार आहेत. विशेष म्हणजे, बागेचे योग्य नियोजन करून शेतकऱ्यांना यात आंतरपीके घेण्याचीही मुभा असल्याने उत्पन्नात भर पडणार आहे.
हा प्रकल्प केवळ वृक्षारोपण नसून हे एक विस्तारक्षम (Scalable) मॉडेल आहे. स्थानिक शेतकऱ्यांना आधुनिक तंत्रज्ञानाची जोड देऊन त्यांच्यात स्वावलंबन आणि मालकी हक्काची भावना निर्माण करण्यावर या उपक्रमाचा भर आहे. फलटणच्या कृषी क्षेत्रात क्रांती घडवून आणणाऱ्या या उपक्रमाचे सर्वत्र स्वागत होत आहे.
