![](https://i0.wp.com/sthairya.com/wp-content/uploads/2024/06/images-46.jpeg?resize=652%2C370&ssl=1)
छत्रपती शाहू महाराज हे कोल्हापूर संस्थानाचे छत्रपती आणि महाराष्ट्रातील एक महान समाजसुधारक होते. त्यांचा जन्म 26 जुलै 1874 रोजी झाला आणि त्यांची जयंती दरवर्षी 26 जुलै रोजी साजरी केली जाते. छत्रपती शाहू महाराज यांनी आपल्या राज्यात अनेक सामाजिक सुधारणा घडवून आणल्या आणि समाजातील सर्व घटकांसाठी समानता आणि न्याय स्थापित करण्याचा प्रयत्न केला.
शिक्षण आणि सामाजिक सुधारणा
छत्रपती शाहू महाराजांना शिक्षणाचे विशेष महत्त्व होते. त्यांनी आपल्या राज्यात शिक्षणासाठी अनेक प्रयत्न केले. त्यांनी शिक्षण सक्तीचे आणि मोफत केले, तसेच अस्पृश्य आणि मुलींसाठी शिक्षणाच्या संधी उपलब्ध करून दिल्या. त्यांनी अनेक शाळा, महाविद्यालये आणि व्यावसायिक शिक्षण संस्था स्थापन केल्या.
छत्रपती शाहू महाराजांनी समाजातील अनेक कुप्रथा दूर करण्यासाठीही प्रयत्न केले. त्यांनी अस्पृश्यता निर्मूलन, बालविवाह बंदी आणि देवदासी प्रथा बंदी यांसारख्या अनेक महत्त्वाच्या सामाजिक सुधारणा घडवून आणल्या. त्यांनी महिलांच्या हक्कांसाठीही लढा दिला आणि त्यांना समान अधिकार मिळवून देण्यासाठी प्रयत्न केले.
राजकीय आणि प्रशासकीय सुधारणा
छत्रपती शाहू महाराज हे कुशल राजकारणी आणि प्रशासकही होते. त्यांनी आपल्या राज्यात अनेक राजकीय आणि प्रशासकीय सुधारणा घडवून आणल्या. त्यांनी प्रशासनात पारदर्शकता आणि कार्यक्षमता आणण्यासाठी अनेक प्रयत्न केले. त्यांनी न्यायव्यवस्थेतही सुधारणा केल्या आणि न्याय मिळवणे सोपे केले.
छत्रपती शाहू महाराज हे महाराष्ट्रातील एक महान थोर पुरुष होते. त्यांनी समाजातील सर्व घटकांसाठी समानता आणि न्याय स्थापित करण्यासाठी आपले आयुष्य समर्पित केले. त्यांच्या कार्याचा महाराष्ट्र आणि भारताच्या इतिहासावर मोठा प्रभाव पडला आहे. आजही ते समाजातील सर्व घटकांसाठी प्रेरणादायी आहेत.