शासनाची वाट न पाहता लोकाश्रयातूनच साकारणार ‘यशवंतराव चव्हाण मराठी साहित्य अकादमी’; फलटणमध्ये ऐतिहासिक घोषणा
राज्य सरकारने गेली ५-६ वर्षे दुर्लक्ष केल्याने, आता शासनाची वाट न पाहता थेट लोकाश्रयातून ‘यशवंतराव चव्हाण मराठी साहित्य अकादमी’ स्थापन करण्याची मोठी आणि ऐतिहासिक घोषणा ज्येष्ठ पत्रकार रवींद्र बेडकिहाळ यांनी फलटण येथे केली आहे.
स्थैर्य, फलटण, दि. 14 मार्च : आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार स्व. यशवंतराव चव्हाण यांच्या साहित्य आणि कला क्षेत्रातील अफाट योगदानाकडे राज्य सरकारने केलेल्या अक्षम्य दुर्लक्षामुळे सातारकरांनी आता मोठा निर्णय घेतला आहे. शासनाकडे गेली ५-६ वर्षे सातत्याने मागणी करूनही कोणताही प्रतिसाद न मिळाल्याने, आता सरकारच्या मदतीची भीक न मागता थेट लोकाश्रयातूनच ‘यशवंतराव चव्हाण मराठी साहित्य अकादमी’ स्थापन करण्याची ऐतिहासिक आणि मोठी घोषणा ज्येष्ठ पत्रकार व महाराष्ट्र साहित्य परिषद (मसाप) फलटण शाखेचे अध्यक्ष रवींद्र बेडकिहाळ यांनी केली आहे. या धडाकेबाज निर्णयामुळे साहित्य वर्तुळात मोठी खळबळ उडाली असून, सरकारच्या उदासीनतेवर कडक प्रहार करण्यात आला आहे.
महाराष्ट्र साहित्य परिषद, फलटण शाखा आणि महात्मा एज्युकेशन सोसायटी यांच्या संयुक्त विद्यमाने स्व. यशवंतराव चव्हाण यांच्या ११३ व्या जयंतीनिमित्त आचार्य बाळशास्त्री जांभेकर माध्यमिक विद्यालयात एका विशेष अभिवादन कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते. या कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानावरून बोलताना रवींद्र बेडकिहाळ यांनी शासनाच्या अनास्थेचा पाढाच वाचला. ते म्हणाले की, १ मे १९६० रोजी मुख्यमंत्रीपदाची सूत्रे हाती घेतल्यानंतर यशवंतराव चव्हाण यांनी मराठी भाषेला राजभाषेचा दर्जा दिला. साहित्य, कला आणि संस्कृतीसाठी त्यांचे योगदान सर्वोच्च आहे. त्यांच्या याच योगदानाचा विचार करता राज्यात यापूर्वीच त्यांच्या नावाने साहित्य अकादमी उभारली जायला हवी होती. परंतु, मायबाप सरकारला याचा विसर पडल्याने आता समविचारी मंडळींच्या आणि जनतेच्या भक्कम पाठिंब्यातूनच ही अकादमी आकाराला येईल.
सध्या केंद्र सरकारने मराठीला अभिजात भाषेचा बहुमान दिला असला, तरी महाराष्ट्र शासनाच्या मराठी भाषा विभागाकडे अद्याप अपेक्षित निधी आला नसल्याची धक्कादायक अनास्था दिसून येत असल्याचा घणाघातही बेडकिहाळ यांनी यावेळी केला. सरकारच्या या लालफितीच्या कारभारावर अवलंबून न राहता नव्याने स्थापन होणारी ही अकादमी यशवंतरावांचे नाव साहित्य क्षेत्रात खऱ्या अर्थाने अजरामर करेल. तसेच, या अकादमीच्या माध्यमातून ग्रामीण आणि विशेषतः आदिवासी भागातील नव्या दमाच्या तरुण साहित्यिकांना मोठे प्रोत्साहन व हक्काचे व्यासपीठ दिले जाणार असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
याप्रसंगी प्रमुख उपस्थित असलेले फलटणचे ज्येष्ठ पत्रकार अरविंद मेहता यांनीही परखड शब्दांत वास्तव मांडले. यशवंतरावांचे जन्मगाव असलेल्या देवराष्ट्र येथे त्यांचे भव्य स्मारक मोठ्या प्रमाणावर उभे राहायला हवे होते, मात्र ते होऊ शकले नाही, अशी खंत त्यांनी व्यक्त केली. मात्र, शासनाला जे जमले नाही ते फलटणच्या ‘मसाप’ शाखेने करून दाखवले असून, गेली १४ वर्षे यशवंतरावांच्या नावाने सातत्याने मराठी साहित्य संमेलन भरवून एक नवा आदर्श राज्यासमोर निर्माण केला असल्याचे मेहता यांनी निदर्शनास आणून दिले. याच कार्यक्रमात महात्मा एज्युकेशन सोसायटीच्या तिन्ही शाखांच्या नूतन फलकाचे अनावरणही अरविंद मेहता यांच्या हस्ते करण्यात आले.
कार्यक्रमात बोलताना यशवंतराव चव्हाण हायस्कूल व ज्युनिअर कॉलेजचे प्रा. गोविंद वाघ यांनी यशवंतरावांच्या राजकीय प्रवासावर मार्मिक भाष्य केले. साध्या काँग्रेस कार्यकर्त्यापासून देशाच्या उपपंतप्रधानपदापर्यंत त्यांनी मजल मारली, तरीही दिल्लीच्या आणि नंतर खुद्द महाराष्ट्राच्या राजकारणात ते कायम उपेक्षितच राहिले, हे कटू सत्य नाकारता येणार नाही. त्यांची राजनीती, समाजनीती, सहकार नीती आणि साहित्य नीती पाहता त्यांच्या कार्याची उंची अफाट असून, त्यांचे हे साहित्यिक कार्य आता नव्याने समाजासमोर आणणे ही काळाची गरज असल्याचे प्रा. वाघ यांनी स्पष्ट केले. तर प्रसिद्ध कथाकथनकार प्रा. रवींद्र कोकरे यांनी यशवंतरावांच्या जीवनातील भावपूर्ण प्रसंग उलगडून सांगत शालेय विद्यार्थ्यांनी त्यांच्या उच्च चरित्राचा आदर्श घेण्याचे महत्त्वपूर्ण आवाहन केले.
या महत्त्वपूर्ण कार्यक्रमाच्या व्यासपीठावर ज्येष्ठ साहित्यिक सुरेश शिंदे, ज्येष्ठ साहित्यिक कार्यकर्ते प्राचार्य शांताराम आवटे, मसाप शाखा कार्याध्यक्ष महादेवराव गुंजवटे आदी मान्यवरांची प्रमुख उपस्थिती होती. कार्यक्रमाच्या प्रारंभी ‘मसाप’ फलटण शाखेचे कार्यवाह अमर शेंडे यांनी प्रास्ताविक करून परिषदेच्या कार्याची विस्तृत माहिती दिली. तसेच, मान्यवरांच्या हस्ते यशवंतराव चव्हाण यांच्या प्रतिमेस पुष्पांजली वाहण्यात आली. या सत्रास आचार्य बाळशास्त्री जांभेकर विद्यालयाच्या अध्यक्षा व मसाप कोषाध्यक्षा सौ. अलका बेडकिहाळ, मुख्याध्यापक भिवा जगताप, मनीष निंबाळकर, सुरेखा सोनवले यांच्यासह मसापचे सर्व पदाधिकारी, सभासद, शिक्षक व विद्यार्थी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. शेवटी अमर शेंडे यांनी सर्वांचे आभार मानले.
